Heshiis xabbad-joojin ah oo wada-jir ay u gaareen maamullada Lubnaan iyo Yahuudda ayaa dhaqan-galay habeennimadii jimcaha, kaas oo lagu tilmaamay isku-day la doonayo in lagu xakameeyo xiisadda, laguna furo jid wada-hadal oo dowladda saliibiyadda Maraykanku ay garwadeen ka tahay.
Heshiiskan oo uu ku dhawaaqay Trump, ayaa ka kooban lix qodob, oo ay ka mid yihiin in marka hore xabad-joojintu ay socon doonto muddo 10 maalmood ah, suurogal-na ay tahay in la kordhin karo haddii horumar siyaasadeed la gaaro.
Yahuudda ayaa la sheegay in muddadaasi ay joojin doonaan weerarrada ay ka fuliyaan gudaha Lubnaan, halka maamulka Lubnaan laftarkiisana lagu amray in isaguna uu xakameeyo weerarrada ay fuliso Xisbullah ee ka dhanka ah Sahaayinada.
Dowladda Iiraan ayaa iyaduna dhankeeda waxay si ku-meel-gaar ah dib u furtay marinka Hormuz kadib xabbad-joojinta 10-ka maalmood ah ee la dhex dhigay Yahuudda iyo Lubnaan, taas oo rajo-gelisay wadahadallo nabadeed.
Si kastaba ha ahaatee, Dahraan waxay uga digtay Mareykanka in mar kale ay xiri karto marinka, haddii aan la qaadin go’doominta maraakiibta ee lagu soo rogay dekedaha Iran.
Madaxweynaha Maraykanka Gaal Donald Trump ayaa soo dhoweeyey furitaanka marinka, balse wuxuu ku adkaystay in go’doominta saaran dekedaha Iran ay sii jiri doonto ilaa inta heshiis buuxa laga gaarayo.
In kasta oo lagu dhawaaqay in marinku furan yahay, haddana maraakiib badan ayaa ka labalabaynaya, kuwaas oo dib u soo laabtay cabsi ay ka qabaan miinooyin iyo is-faham la’aan dhanka amniga ah.
Iran waxay sheegtay in dhammaan maraakiibta ganacsiga caadiga ah loo oggol yahay inay maraan marinka Hormuz, marka laga reebo maraakiibta Yahuudda iyo kuwa Maraykanka.
Warka ku saabsan furitaanka ku-meel-gaarka ah ee marinka Hormuz ayaa horseeday in qiimaha saliidda adduunku uu hoos u dhaco qiyaastii 10%, halka suuqyada saamiyaduna ay kor u kaceen.
Dhinaca wadahadalladii Iiraan iyo Maraykanka oo maalmahan u dambeeyey rajo fiican laga muujinayay inay dib uga furmaan waddanka Pakistan, ayaa weli waxaa taagan is-mari-waa ku saabsan dhinaca Barnaamijka Nukliyeerka.
Mareykanka ayaa la sheegay in weli uu ku adkaysanayo in meesha uu ka saaro kaydka yuraaniyamka ee dowladda Iran, halka maamulka Dahraanna uu diiddan yahay arrintaasi.
Trump, ayaa wareysi uu siiyay wakaaladda wararka ee Reuters ku sheegay in dowladdiisu ay Iran kala shaqayn doonto sidii loo soo saari lahaa uranium-ka tayeysan, kadib-na dib loo geyn lahaa Maraykanka, isagoo sheegay in hawshaasi si tartiib ah oo qorshaysan loo fulin doono iyadoo la adeegsanayo qalab culus oo qodis ah.
Iran ayaa si cad u beenisay in ay ogolaatay in uranium-keeda loo wareejiyo Maraykanka sida uu ku dhawaaqay Trump, waxayna ku adkaysatay in tani aysan waligeed qorshe u ahayn.
Af-hayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Iran, Ismaaciil Baqaa’i, ayaa sheegay in uraniyamka Iran aan meelna loo wareejin doonin, bayaankaas oo muujiyey in warka Trump uu yahay mid been abuur ah oo sal iyo raad toona aan lahayn.