Iyadoo maalintii 21-aad uu galay heshiiska xabbad-joojinta, waxaa soo baxay warar sheegaya in dhexdhexaadiyayaasha colaadda Bariga Dhexe ay cadaadis ku saarayaan Iran iyo Mareykanka inay gaaraan heshiis, iyagoo u arka maalmaha soo socda inay yihiin kuwo aad muhiim u ah.
Arrintan ayaa timid ka dib markii Tehran, iyada oo sii maraysa Pakistan, la sheegay inay soo bandhigtay soo jeedin cusub oo ujeeddadeedu tahay in heshiis la gaaro kaas oo dib u furi doona marin-biyoodka Hormuz isla markaana soo afjari doona dagaalka.
Dhinaca kale, wargeyska Wall Street Journal oo soo xiganaya sarkaal Maraykan ah ayaa sheegay in madaxweynaha Maraykanka Donald Trump iyo kooxdiisa amniga ay ka shaki qabaan dalabka Iran, inkastoo aysan si cad u diidin.
Wakaaladda Wararka ee Reuters ayaa sheegtay in soo-jeedintan ugu dambeysa ee Iran ay dhigayso in la hakiyo ka hadalka barnaamijka nukliyeerka ee Iran ilaa dagaalka la soo afjaro, isla markaana la xalliyo khilaafaadka la xiriira maraakiibta ka gudbaysa Gacanka.
Arrintani uma badna ayaa la yiri inay qanciso Mareykanka, oo sheegay in qodobada bilowga u ah wada-hadalladu ay noqdaan arrimaha nukliyeerka, sidaas darteed, Trump waa uu ka carooday soo-jeedinta Iran, sida uu sheegay sarkaal Mareykan ah oo xog ka hayay kulan uu madaxweynuhu Isniintii shalay uu la yeeshay la-taliyayaashiisa.
Afhayeenadda Aqalka Cad ayaa sheegtay in Mareykanku uusan ka gorgortami doonin warbaahinta, maadaama uu si cad u qeexay ayay tiri, xariiqyadiisa cas ee lama-soo-dhaafaanka ah, inkastoo maamulka Trump uu doonayo ayay tiri inuu soo afjaro dagaalka Iran.
Wefti uu hoggaaminayo Wasiirka Arrimaha Dibadda Iran Cabbas Caraaqji oo Isniintii shalay booqasho ku tagay Ruushka, halkaas oo ay kula kulmeen madaxweynaha waddankaasi Vladimir Putin, iyo wasiirka arrimaha dibadda ee Ruushka Sergey Lavrov.
Caraaqji oo ka hadlay kulankan ay la yeesheen madaxda Ruushka ayaa sheegay in wadahadalladaasi ay muujinayaan ‘xiriirka istiraatiijiyadeed’ ee labada dal, halka dhiggiisa Ruushka uu wada-xaajoodyadan ku tilmaamay kuwo waxtar leh.
Weftigan ka socday Iran ayaa la sheegay inay uga mahadceliyeen Ruushka taageerada ay sheegeen inay ka helaan, halka Putin uu sheegay in shacabka Iiraan ku amaanayo sida geesinimada leh ee ay uga dhiidhiyaan gumeysiga, wuxuuna ballanqaaday in Ruushku uu qaadi doono tallaabo kasta oo lagama maarmaan ah si loo hubiyo danaha Iran iyo dalalka kale ee gobolka.
Iyadoo dhinacyada ku hirdamaya Bariga Dhexe ay weli aad uga kala fog yihiin, qiimaha saliidda caalamka ayaa lasoo werinayaa in kor-u-kac ay mar kale ay bilaabeen, iyadoo ganacsatada saliiddu ay wajahayaan culaysyada ka imanaya saliidda marti Hormuz oo wakhti-xaadirkan aad u xaddidan.
Xannibaadda Mareykanka ayay warbaahinta reer-galbeedku sheegaysaa inay si weyn u yaraysay maraakiibta saliidda ee marinka Hormuz, iyadoo qaar lagu qasbay inay dib u laabtaan, iydoo Iran-na ay cambaareysay tallaabadaas.
Iyadoo heerka taageeradiisa ay hoos u dhacayso, waxaa lasoo warinayaa in Trump uu la kulmayo cadaadis xooggan oo gudaha ah oo ku aaddan in gebi ahaanba uu soo afjaro dagaalka Iran, kaas oo shacabka Mareykanku ku dawakhsan yihiin sharraxaadaha kala duwan ee uu ka bixiyey sababta uu colaaddaasi cagaha ula galay.
Wasiirka Khaarajiga Iraan Cabbaas Caraaqji ayaa wariyeyaasha ugu sheegay intii uu ku sugnaa Ruushka in Donald Trump uu codsaday wadahadal isagoo Mareykanku uusan gaarin ujeedooyinkii uu ka lahaa dagaalkan.
Saraakiil sare oo Iran ah, oo codsaday in magacyadooda la qariyo sida ay Reuters ku warrantay, ayaa sheegay in soo-jeedinta uu Caraaqjii u gudbiyay Islamabad dhammaadkii toddobaadka ay ku talinayso wadahadallo marxalado ah, iyadoo bilowga wada-hadalka la hakinayo arrinta nukliyeerka.
Tallaabada koowaad ayaa la sheegay inay noqon doonto joojinta dagaalka Mareykanka iyo Yahuuddu ay kula jiraan Iran isla markaana la bixiyo dammaanad ah in Mareykanku uusan mar kale bilaabi karin.
Kadib wadaxaajoodyadu waxay xallin doonaan ayaa la yiri xannibaadda ay ciidamada badda Mareykanku ku hayaan ganacsiga Iran ee badda iyo mustaqbalka marinka Hormuz, kaas oo Iran dooneyso inay dib u furto isla markaana maamulkiisa ay gacanta ku hayso.
Intaas kadib wadahadalladu waxay u gudbi doonaan ayaa la yiri arrimo kale, oo ay ku jirto khilaafka muddo dheer socday ee ku saabsan barnaamijka nukliyeerka Iran, iyadoo Iran ay weli ku doodayso xaqeeda ay u leedahay kobcinta uraniumta.