Maamulka Sahaayinada ayaa weli wada duqaymo ba’an oo uu ka geysanayo koonfurta Lubnaan, halka ururka Xisbullah iyaguna ay wadaan iska-caabbin xooggan, isla markaana duqaymo ba’an ka geysanayaan deggaannada Yahuuddu ay xoogga ku haysato.
Ciidamada Mareykanka ayaa la sheegay in ay bilaabeen go’aankii uu ku dhawaaqay Trump ee ahaa go’doomin dhanka badda ah oo Maraykanku uu kusoo rogay dekedaha Iran.
Ujeeddada tallaabadan ayaa lagu sheegay in Tehran lagu cadaadiyo inay furto Marinka Hormuz iyo inay aqbasho heshiis lagu soo afjarayo dagaalka socday muddo lix toddobaad ah.
Iran waxay ku hanjabtay inay weerari doonto dhammaan dekedaha ku yaalla Gacanka Faaris iyo Gacanka Cumaan, iyadoo sheegtay in haddii aysan jirin ammaan iyaga u gaar ah, uusan jiri doonin ammaan cid kale u gaar ah.
AP ayaa sheegtay in go’doominta iyo xirnaanshaha Marinka Hormuz ay sababeen in qiimaha saliidda caalamka uu aad u kaco, isagoo gaaray ku dhowaad $100 halkii foosto, taas oo saameyn ku yeelatay qiimaha cuntada iyo agabka kale ee aasaasiga ah.
In kasta oo wadahadalladii u dambeeyay ee ka dhacay Pakistan ay ku dhammaadeen heshiis la’aan, haddana labada dhinac ayaa weli raadinaya fursado ay dib ugu bilaabaan wadahadallo fool-ka-fool ah, sida ay tebisay AP.
Madaxweyne ku-xigeenka Mareykanka , JD Vance, ayaa goor dhawayd Fox News u sheegay in Trump aanu rabin in dagaalku sii daba-dheeraado, isla markaana ay rabaan heshiis guulaysta oo lagu soo afjaro colaadda Iiraan.
“Waxaan rabnaa dagaalka Iiraan in lagu soo afjaro heshiis weyn oo guuleysta, madaxweyne Donald Trump ma doonayo in ay muddo dheer uu sii socdo…” ayuu yiri madaxweyne-ku-xigeenka Maraykanka, JD Vance,
Isagoo hadalka sii wata ayuu intaas sii raaciyey “Waxaan ognahay in qiimaha tamartu kacday, isla markaana shacabka Mareykanka ay saameyn ku yeelatay. Sidaas darteed, waxaan wadnaa dadaallo wada-hadal oo adag si arrintan si dhow loo xalliyo.”
Xabbad-joojinta hadda jirta waxay ku eg tahay 22-ka Abriil, waxaana jira walaac laga qabo in dagaalku dib u qarxo haddii aan xal waara la gaarin. Xaaladduna waxay hadda u muuqataa mid aan salka ka fadhiyin oo goor walba ay suurto-gal tahay in xabbaddu bilaabanto.
Sacuudiga ayaa Mareykanka ku riixaya inuu soo afjaro go’doominta marin-biyoodka Hormuz, isla markaana uu dib u bilaabo wadahadalka, isagoo ka baqaya in xaaladdu ay faraha kasii baxdo, sida uu sheegay Wall Street Journal.
Wargeyska ayaa intaas ku daray in saraakiisha sacuudiyaanku ay ka digayaan in Iran ay ka aargoosan karto iyada oo carqaladaynaysa marinka Baab al-Mandeb, oo ah marin muhiim u ah dhoofinta saliidda.
Reuters ayaa ku warrantay in markabka Rich Starry oo laga leeyahay Shiinaha ayaa noqday markabkii ugu horreeyay ee mara marinka tan iyo markii go’doomintu bilaabatay, taas oo dhabar-jab ku ah go’aanka Trump.
Ciidanka badda ee Ingiriiska ayaa sheegay in la weeraray markab ku sugnaa meel qiyaastii 112 mayl-badeed koonfur-bari kaga beegan dhul-xeebeedka Ra’sal Xad ee dalka Cummaan.
Markabkan oo haybtiisa weli aan la xaqiijin, ayay ciidanka Ingiriisku sheegeen in gudihiisa uu dab xooggani ka kacay kadib markii laba gantaal lagu dhuftay.
Dowladda Shiicada Iiraan oo warka kasoo baxay markabkan la sheegay in la weeraray ka jawaabaysa ayaa beenisay in wax markab ah ay ku beegsatay koonfurta Lubnaan.
Waddamada ay ka mid yihiin Ingiriiska iyo Faransiiska ayaa sheegay inaysan qayb ka noqon doonin go’doomintan, iyagoo xoogga saaraya muhiimadda ay leedahay in marinka dib loo furo si nabad ah.
In kasta oo xabbad-joojin ay jirto, haddana Yahuuddu waxay sii wadaan duqeymaha ay ku hayaan Lubnaan, iyagoo sheegay in dagaalka ka dhanka ah Xisbullaahi uusan qayb ka ahayn heshiiska xabbad-joojinta, halka Iran-na ay qabto inuu qayb ka yahay.
Warbaahinta Axios ayaa sheegtay in Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee Maraykanka, Marco Rubio uu wado qorshe uu doonayo in Washington uu Talaadada ku kulansiiyo safiirrada Yahuudda iyo Lubnaan si ay u bilaabaan wada-xaajood toos ah.